nói hộ
Định nghĩa
- Động từ:
- Nói thay, nói giúp cho người khác: Hành động thay mặt hoặc giúp đỡ ai đó trình bày ý kiến, nguyện vọng, lời xin lỗi, lời cảm ơn... khi họ không thể tự nói hoặc cần sự hỗ trợ.
- Can thiệp, nói giùm để giúp đỡ: Hành động nói để bênh vực, bào chữa hoặc đề nghị giúp đỡ cho một người khác trong một tình huống cụ thể.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Cháu bé còn nhỏ, chưa biết cảm ơn, để tôi nói hộ cháu. (Đứa trẻ còn nhỏ, chưa biết cảm ơn, để tôi nói thay lời cảm ơn cho cháu.)
- Anh ấy ngại không dám xin lỗi, tôi phải nói hộ cho anh ấy. (Anh ấy ngại không dám xin lỗi, tôi phải nói giúp lời xin lỗi cho anh ấy.)
- Nhờ cô nói hộ với giám đốc cho tôi xin nghỉ một buổi. (Nhờ cô nói giúp với giám đốc cho tôi xin nghỉ một buổi.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Nói hộ lòng mình": Diễn đạt thay cho những suy nghĩ, tình cảm sâu kín mà bản thân người ta khó nói ra.
- Bài thơ ấy như nói hộ lòng tôi. (Bài thơ ấy như nói thay cho tấm lòng của tôi.)
Dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc văn chương: Có thể dùng với nghĩa bóng, chỉ sự vật, hiện tượng thay lời con người.
- Hoa phượng đỏ nói hộ mùa hè. (Hoa phượng đỏ báo hiệu/thay lời cho mùa hè.)
Biến thể và từ gần giống
- Nói thay (động từ): Có nghĩa tương tự "nói hộ", nhấn mạnh việc thay thế hoàn toàn người khác để phát ngôn.
- Nói giùm (động từ): Có nghĩa gần giống "nói hộ", mang sắc thái thân mật, nhờ vả.
- Thay lời (cụm động từ): Thường dùng trong văn viết hoặc các phát biểu trang trọng (ví dụ: thay lời kết, thay lời cảm ơn).
Từ đồng nghĩa
- Can thiệp: Hành động tham gia vào để giúp giải quyết (thường dùng trong tình huống nghiêm túc, khẩn cấp hơn).
- Bênh vực: Đứng ra bảo vệ, nói để bảo vệ ý kiến hoặc lợi ích cho người khác.
- Bào chữa: Nói để gỡ tội, giảm nhẹ lỗi cho người khác.
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
(Không có cụm động từ (phrasal verb) phổ biến nào khác được tạo thành trực tiếp từ "nói hộ" ngoài chính nó. "Nói hộ" đã là một cụm động từ hoàn chỉnh.)
Thành ngữ liên quan
- "Ăn có nhai, nói có nghĩ": Thành ngữ khuyên nên suy nghĩ kỹ trước khi nói. Khi "nói hộ" người khác càng cần phải "nói có nghĩ", tức là phải cân nhắc lời nói thay cho họ.
- "Lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau": Nhấn mạnh sự khéo léo trong lời nói, đặc biệt quan trọng khi nói thay cho người khác ("nói hộ").